Nhiều doanh nghiệp đã đạt được kết quả rõ rệt trong sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó Công ty CP Xi măng Sông Lam là một ví dụ tiêu biểu. Đơn vị này đã đầu tư hệ thống thu hồi nhiệt thải từ lò nung để phát điện, qua đó tạo ra nguồn điện tự sử dụng đáng kể cho nhà máy. Nhờ áp dụng công nghệ này, lượng điện tự sản xuất tại chỗ đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu điện năng tiêu thụ, giúp giảm phụ thuộc vào nguồn điện lưới và cải thiện tính ổn định cho sản xuất.

Bên cạnh đó, công ty còn triển khai nhiều giải pháp công nghệ như vận hành hệ thống khí nén làm mát thiết bị hợp lý; tắt khí nén ở các vị trí không cần thiết; lắp đặt biến tần cho các thiết bị như quạt ID, quạt khí dư, quạt khí thải, quạt nghiền than, quạt nghiền liệu để điều khiển lưu lượng gió bằng thay đổi tốc độ quay. Giải pháp này giúp giảm công suất tiêu thụ, tiết kiệm trung bình khoảng 4 kWh/tấn sản phẩm. Ngoài ra, công ty nâng cao hiệu quả chiếu sáng bằng cách thay thế bóng đèn hiệu suất thấp bằng đèn hiệu suất cao, tiết kiệm khoảng 67.000 kWh/năm. Công ty cũng kiểm soát chặt chẽ điều hòa không khí và tối ưu hóa sản xuất bằng dừng luân phiên thiết bị trong giờ cao điểm, giúp tiết kiệm mỗi năm khoảng 64 tỷ đồng. Những giải pháp đồng bộ này góp phần giảm tiêu thụ điện, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành chung. 

Công ty Cổ phần Vicem Bút Sơn cũng là một điển hình trong ứng dụng công nghệ tận dụng nhiệt thừa khí thải để phát điện. Dự án với công suất lắp đặt 12 MW đã được đưa vào vận hành từ ngày 10/01/2024. Năm 2024, hệ thống đã phát điện 69,6 triệu kWh, giúp tiết kiệm khoảng 121,7 tỷ đồng chi phí điện năng. Việc thu hồi nhiệt dư không chỉ giảm áp lực năng lượng mà còn góp phần giảm phát thải CO₂ so với việc sử dụng nhiệt điện, đồng thời tăng tuổi thọ và hiệu suất lọc bụi; và nâng cao độ ổn định cho các quạt công nghệ.

Bên cạnh dự án phát điện từ nhiệt thừa, Vicem Bút Sơn còn thực hiện nhiều dự án về cải tạo thiết bị lọc bụi, nâng cấp hạ tầng, khai thác nguyên liệu và các hạng mục bảo vệ môi trường, tất cả đều tuân thủ tiến độ và quy định pháp luật. Công ty cũng đang chuẩn bị triển khai một số dự án nâng cao năng suất và mở rộng hoạt động khai thác nguyên liệu. 

Tương tự các doanh nghiệp cùng ngành, Nhà máy Xi măng Đô Lương cũng triển khai hệ thống phát điện nhiệt khí dư từ đầu năm 2017. Trung bình mỗi năm, hệ thống này sản xuất trên 100 triệu kWh, đáp ứng khoảng 39% tổng tiêu thụ điện của nhà máy. Cùng với đầu tư công nghệ phát điện nhiệt dư, Xi măng Đô Lương còn đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời áp mái từ tháng 5/2024, phát trung bình 170 MWh/tháng, chiếm khoảng 0,8% tổng điện năng sử dụng.

Đơn vị đồng thời triển khai một hệ thống các giải pháp quản lý năng lượng gồm kiểm soát thiết bị chiếu sáng, quản lý điều hòa theo ngưỡng nhiệt độ quy định, bảo dưỡng định kỳ thiết bị, rà soát rò rỉ năng lượng, dừng thiết bị trong giờ cao điểm, thay thế thiết bị cũ tiêu hao lớn và duy trì kiểm toán năng lượng định kỳ 3 năm một lần. Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp công nghệ, nhà máy từng bước nâng cao hiệu quả vận hành, giảm mức tiêu hao điện năng và ổn định chất lượng sản xuất.

Những mô hình tại các nhà máy trên phản ánh rõ sự chủ động của các doanh nghiệp xi măng trong việc cải tiếncông nghệ, tối ưu hóa vận hành và nâng cao hiệu quả quản lý năng lượng. Các giải pháp thu hồi nhiệt dư, tối ưu thiết bị, tăng cường quản lý và sử dụng năng lượng tái tạo đang trở thành hướng đi quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển xanh trong lĩnh vực xây dựng.